Interview | Graphic Matters
Kristyan Sarkis (Beiroet) werkt als letterontwerper en -kunstenaar en is mede-oprichter van TPTQ Arabic, een studio gespecialiseerd in high-quality Arabische typografie. Hij geeft les op de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag, waar hij zelf ook een master heeft behaald.
Tijdens Graphic Matters Summer School 2024 was Kristyan Sarkis een van de drie masters. Gedurende een driedaagse masterclass, dook hij samen met deelnemers in de vormen, het erfgoed en de werking van het Arabische schrift.
Wat betekent type voor jou?
“De afgelopen 13 jaar is het een heel belangrijk onderdeel van mijn leven geweest. Mijn hele carrière draait om lettertypes en letters in het algemeen. Overal waar ik kijk, zie ik letters voordat ik tekst zie.”
Hoe ontstond je passie voor type?
“Na het afronden van mijn BA in Graphic Design in Libanon, was het mijn droom om toegelaten te worden tot de master Type & Media aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. Omdat de belangrijkste onderwijsfilosofie van Type and Media is dat lettertypes voortkomen uit schrift, wekte het bij mij de nieuwsgierigheid om de mechaniek en kenmerken van mijn eigen schrifterfgoed te leren kennen. Daar kwam ik weer in contact met het Arabische schrift en werd ik er helemaal verliefd op.”
Heb je dat gevoel ook voor het Nederlandse schrift?
“Ik heb de grootste fascinatie voor het Nederlandse schrift. Als noordwestelijk land zou je veel meer stijfheid verwachten in de manier waarop letters worden ontworpen. Maar bij Nederlandse lettertypes is het altijd verrassend in hoeverre de menselijke hand het ontwerp beïnvloedt, zelfs in de meest groteske en geconstrueerde lettertypes. Als niet-Nederlands – maar emotioneel persoon – kan ik me daar op de een of andere manier heel gemakkelijk mee verbinden.”
Wat maakt het Arabische schrift zo bijzonder?
“Tja, ik ben natuurlijk een beetje bevooroordeeld, maar het staat internationaal bekend als een van de mooiste schriften. Het Arabische schrift heeft een zeer rijke en diverse erfenis van schrijfstijlen. Omdat het over een lange periode is ontwikkeld en zich over een groot geografisch gebied uitstrekte, heeft het een hoog niveau van verfijning, uitwerking, versiering en abstractie bereikt. Een gemiddelde spreker van het Arabisch kan een groot aantal verschillende vormen voor één letter herkennen.”
Wat heb je de deelnemers tijdens jouw masterclass geleerd?
“Hopelijk om nieuwsgierig te zijn naar een cultuur waar ze misschien geen deel van uitmaken. Voor deze specifieke Summer School-masterclass leerden we over de essentie van Arabische letters om ze te kunnen abstraheren tot geometrische basisvormen. Met deze kennis gingen de deelnemers aan de slag om hun eigen speelse en unieke compositie te maken. Alleen al het idee om je eigen stuk te maken in een schrift dat je niet kent, kan erg leuk zijn.
Waarom is deelname waardevol voor mensen die geen deel uitmaken van de Arabische cultuur?
“Letters zijn een van de belangrijkste representaties van een cultuur. De manier waarop mensen denken, hun leven leiden, hoe ze tekenen, vertelt veel over hun culturele erfgoed en de kenmerken daarvan. Alleen al het feit dat Arabisch een andere lees- en schrijfrichting heeft dan Latijn, nodigt je uit om op een andere manier te denken. Het idee om open te staan voor verschillende benaderingen in het leven is belangrijk”
Hoe ervaar je dit in Nederland?
“Onlangs had ik een tentoonstelling in Stedelijk Museum Amsterdam. Voor een publiek dat grotendeels geen Arabisch kent, vond ik het een grote eer dat mijn werk een jaar lang werd getoond. De grotere bevolking in Nederland – maar ook Libanon – weet niets van type. Vaak denken mensen dat lettertypes gewoon bestaan. Mijn ouders hadden geen idee wat een letterontwerper inhoudt. Nu stuurt mijn moeder me foto’s van lettertypes en vraagt me wat ik ervan vind. Mensen leren dingen kennen door de mensen om hen heen.”
Laatste vraag. Aan welk lettertype denk je als je aan de zomer denkt?
“Ik kan niet echt een specifiek lettertype bedenken. Maar het moet speels, licht en leuk zijn!”
Over Graphic Matters
Graphic Matters organiseert verschillende evenementen en projecten rondom grafische vormgeving. Met aansprekende en laagdrempelige tentoonstellingen, lezingen, workshops en interventies wil de organisatie mensen stil laten staan bij de kracht van grafisch ontwerp. Summer School is een jaarlijks terugkerend event waarbij (inter)nationale deelnemers masterclasses volgen van toonaangevende ontwerpers.
