In Museum Het Schip in Amsterdam is sinds 6 november 2026 de tentoonstelling Bright New World – De kracht van verbeelding te zien. Hierin brengt het museum utopische kunst en architectuur uit het interbellum (1918-1939) samen met dat van hedendaagse kunstenaars, ontwerpers en architecten. Wat kan het utopisch denken, doen en bouwen voor ons vandaag nog betekenen?
We leven in een dreigende en bedreigde wereld. Klimaatverandering maakt onze leefomgeving vijandiger. Ongelijkheid en woningnood nemen toe. Oorlogen woeden en er vindt genocide plaats. Allianties verkruimelen en internationale verdragen worden aan de laars gelapt. De democratie staat onder druk door extreme politiek. De wereld zoals we die kennen wordt haastig afgebroken, maar wat ervoor in de plaats komt is nog ongewis.




In deze onzekere tijden helpt het om na te denken over een alternatieve toekomst. Dat is tenminste wat een voorhoede van architecten en kunstenaars deed na de Eerste Wereldoorlog (1914-1918). Zij ontwierpen met een haast grenzeloze fantasie. Op tekentafels verschenen tempels voor de vrede, wijken van kristal, en draaiende en vliegende woningen. Zij werden gedreven door de urgentie te bouwen aan een nieuwe wereld waarin vrede, gelijkheid en schoonheid centraal zouden staan.
Bright New World opent echter met een beklemmende, nachtblauwe gang. Daarin staan werken die paralellen leggen tussen de dreigingen uit het interbellum en nu. Zoals de versierde vazen gemaakt van koperen granaathulzen uit de Eerste Wereldoorlog. Die staan naast twee stoelen uit een gebombardeerd Oekraïens huis. Kunstenaar Alexandre Henry repareerde ze met de resten van de Russische raket die het huis vernietigde.



Vanuit daar betreed je vijf zalen met utopische droomwerelden. Zoals de maantempel die kunstenaar Jorge Mañes Rubio (1984) bedacht. In plaats van de maan als lucratief wingewest te beschouwen, zoals een aantal tech-miljardairs doen, verbeeldt Mañes Rubio een immense tempel op de maan. Daarin vinden we raadselachtige artefacten van een menselijke maanbeschaving gemaakt van maansteen en ruimtevaartaluminium: een dodenmasker, rituele kleding en een kom. De maantempel houdt ons zo een spiegel voor: waarvoor willen we herinnerd worden als we eenmaal zijn uitgestorven?






Verderop komen we Het Pantheon der Menschheid tegen van architect Hendrik Petrus Berlage. Na de Eerste Wereldoorlog zouden de oorlogvoerende landen in dit ergens in het midden van Europa gelegen pantheon samenkomen om na te denken over een gezamenlijke toekomst. Niet verschillen maar overeenkomsten zijn ook leidend in het werk daar tegenover van kunstenaar Jonas Staal (1981). Zijn volksparlement voor Rojava, een autonome regio in het door burgeroorlog geteisterde Syrië, werd daadwerkelijk gebouwd. In het koepelvormig bouwwerk voeren Koerden samen met andere etnische groepen over een lokaal en gemeenschappelijk zelfbestuur.





De tentoonstelling laat meer van dit soort dialogen zien tussen kunst en architectuur van toen en nu via de thema’s Spiritualiteit, Gemeenschap, Natuur, Technologie en Wonen. Met de kracht van verbeelding, laten deze kraamkamers mogelijke wegen zien naar een hoopvollere wereld.
Met werk uit het interbellum van Rudolf Belling, Hendrik Petrus Berlage, Theo van Doesburg, Jan Duiker, Adolph Eibink en Jan Snellebrand, Hermann Finsterlin, Wenzel Hablik, Albert Hahn, Jacoba van Heemskerck, Michel de Klerk, Käthe Kollwitz, Fritz Lang, Mathieu Lauweriks, Wassili Luckhardt, Konstantin Melnikov, Johan Miedema, Bruno Taut, Vladimir Tatlin, Le Corbusier, Hendrik Theodoor Wijdeveld.
Met hedendaags werk van Marjan van Aubel, Yaïr Callender, Jacopo Grilli, Alexandre Henry, Inas Halabi, Carlijn Kingma, Jorge Mañes Rubio, Arna Mačkić, Studio Monnik en Jan Cleijne, Liesbeth van der Pol, Jonas Staal, Jip van den Toorn, MVRDV.




Bright New World – De kracht van verbeelding
Museum Het Schip, Amsterdam
6 november 2026 – 1 augustus 2027
hetschip.nl
Fotografie tentoonstelling: Max Schulze