Longread | Ingrid van der Wacht
Dreaming of the Endless Sea
Nida Art Colony of Vilnius Academy of Arts, Litouwen
27 januari – 31 januari 2025
Vlak voor het begin van het nieuwe semester nam een groep studenten van verschillende academies uit de Baltische Staten deel aan Dreaming of the Endless Sea, een midweekprogramma in Nida Art Colony, georganiseerd door de Vilnius Academy of Arts (VAA) en Ingrid van der Wacht.
Ontwerpen voor de toekomst
Audronė Drungilaitė, directeur van het Design Innovation Centre bij VAA, en ik werken al jaren samen in Europese designnetwerken. Audronė is opgeleid als designer en is een toegewijd pleitbezorger geworden voor design als motor voor verandering en innovatie. Ze ondersteunt actief Litouwse designstudenten en alumni via nationale en internationale programma’s en zorgt ervoor dat ze aanwezig zijn op belangrijke designevenementen zoals de Dutch Design Week, de Stockholm Design Fair en de komende Milan Design Week.
We zijn ons bewust van de uitdagingen waar studenten voor staan – zowel tijdens hun studie als bij het vormgeven van hun carrière – en wilden een ruimte creëren voor diepgaander onderzoek. Naast het verbeteren van vaardigheden en portfolio’s speelt persoonlijke ontwikkeling een cruciale rol in de reis van een ontwerper: inzicht krijgen in jezelf, een missie definiëren en tijd nemen voor reflectie. Dit inspireerde ons tot een inspirerende workshop die een diverse groep designstudenten uit verschillende disciplines, met verschillende ervaringen en culturele achtergronden samenbracht, wat resulteerde in een rijke mix van perspectieven en creatieve energie.
Een collectieve ervaring
Elke dag begon met geleide groepsmeditaties om focus te bevorderen, intenties te bepalen en verbinding op te bouwen – en dat alles tegen de natuurlijke achtergrond van de zee en fluisterende boomtoppen. Tijdens momenten van speelse stilte en bedachtzame uitwisseling legden de studenten nieuwe lagen van inspiratie bloot. Ze verlieten Nida niet alleen met frisse ideeën en versterkte portfolio’s, maar ook met duurzame vriendschappen en een hernieuwd gevoel van doelgerichtheid.
Alleen ga je snel, samen kom je ver
In mijn rol bij de Dutch Design Foundation heb ik netwerken opgebouwd die de transformatieve kracht en waarde van design laten zien. Tijdens de workshop deelde ik inzichten in het internationale designlandschap, waarbij ik benadrukte hoe veel ontwerpers worden gedreven door een betekenisvolle missie. In 2016 was DDF medeoprichter van World Design Weeks – een wereldwijd netwerk van designfestivals gericht op het uitwisselen van best practices, het bouwen van sterkere platforms en het bevorderen van samenwerking om een wereld te creëren die beter werkt voor iedereen. De Europese Commissie ondersteunt ook missiegedreven ontwerpers met initiatieven die bijdragen aan de groene, inclusieve en eerlijke transformatie van Europa en biedt diverse mechanismen voor samenwerkingsprojecten en prijzen.
We onderzochten de carrièrepaden van ontwerpers die met succes duurzame praktijken in hun werk hebben geïntegreerd. Zo heeft bijvoorbeeld Christien Meindertsma, winnares van de Dutch Design Award, sinds haar afstudeerproject in 2003 wol geherwaardeerd – het meest recentelijk door de ontwikkeling van de 3D wolprinter, de Wobot, voor grootschalige projecten. Fernando Laposse, winnaar van de Future Food Design Award in Mexico en Groot-Brittannië, innoveerde met nieuwe materialen voor meubels door afvalstromen van inheemse maïs opnieuw te gebruiken, in samenwerking met lokale boerengemeenschappen. Deze inspirerende voorbeelden leidden tot discussies onder de zestien studenten, die mogelijke collectieve missies verkenden aan de hand van fictieve casestudy’s. Ze toonden aan dat uit individuele dromen krachtige samenwerkingsinspanningen kunnen ontstaan.
Litouwen en Nederland
We zijn onder andere dieper in de materie gedoken door middel van opgenomen interviews met twee inspirerende ontwerpers wiens werk zich uitstrekt van Litouwen tot Nederland, oftewel de hele wereld omspant. Beiden laten zien hoe crossculturele samenwerking duurzame innovatie kan stimuleren:
Agnė Kučerenkaitė (Litouwen/Nederland)
Agnė, afgestudeerd aan de VAA en verder ontwikkeld aan de Design Academy Eindhoven, is de visionair achter Ignorance is Bliss, een doorlopend designonderzoeksproject. Door industrieel afval en secundaire materialen opnieuw te gebruiken, transformeert ze afgedankte grondstoffen in hoogwaardige producten voor zowel binnen- als buitentoepassingen. Haar werk daagt conventionele percepties van afval uit en draagt actief bij aan duurzamere gebouwde omgevingen met een sterke focus op planetaire gezondheid. Agnė’s reis is een krachtig voorbeeld van hoe Litouwse veerkracht en Nederlandse ontwerpexpertise kunnen samensmelten om innovatieve, milieubewuste oplossingen te smeden.
Super Local (Nederland)
Opgericht door Luc van Hoeckel en Pim van Baarsen – beiden alumni van Design Academy Eindhoven – belichaamt Super Local de geest van lokaal gedreven innovatie. De afgelopen tien jaar hebben ze zich toegelegd op het ontwikkelen van op maat gemaakte oplossingen voor lokale uitdagingen op wereldwijde schaal. Hun project From The Himalayas, dat plastic afval omzet in 3D-geprinte designsouvenirs, leverde hen in 2023 een prestigieuze Dutch Design Award op. Dit initiatief verandert niet alleen een milieu-uitdaging in een creatieve kans, maar betrekt ook lokale gemeenschappen bij duurzame praktijken. Daarnaast illustreert de evoluerende carrière van Pim van Baarsen, die nu zijn eigen studio leidt, hoe het omarmen van samenwerken aan innovatie professionele trajecten kan herdefiniëren.
Deelnemers Dreaming of the Endless Sea
Annette Abdrashitova – In mijn praktijk geef ik vorm aan levensstijl door producten en diensten te ontwerpen, in de overtuiging dat grenzen alleen in onze hoofden bestaan.
No Phone Zone’ is een interactief verlichtingsconcept dat is ontworpen voor de eetervaring in een restaurant. De lamp gebruikt het licht van smartphones en zorgt ervoor dat ze het eten en het gesprek niet verstoren. Het brengt je terug naar het huidige moment en helpt je los te komen van de online wereld.
Rūta Mielytė – Creëer om jezelf uit te drukken. Creëer werken die inspirerend en betekenisvol zijn voor anderen. Creëer omgevingen die harmonie brengen in het dagelijks leven.
Not Alone’ is een salontafel ontworpen voor gesprekken – zowel met jezelf als met anderen. Deze driehoekige tafel is gebaseerd op een modulair principe en kan worden gekoppeld aan extra eenheden, waardoor een grotere ruimte ontstaat voor bredere discussies.
Pāvels Žeļezņaks – Fashion Design aan de Kunstacademie van Letland. In mijn werk put ik uit persoonlijke ervaringen, emoties en de menselijke psychologie, met als doel kleding te creëren als een vorm van emotionele therapie.
Mycollection ‘Reaction of Three’ verkent de drie stressreacties – vechten, vluchten en bevriezen. Door middel van materiaal en vorm heb ik geprobeerd te begrijpen hoe deze reacties mensen vormen en hoe kleding ze kan belichamen.
Agnese Zīle – Als ontwerper waardeer ik traditionele media in design omdat het een diepere band bevordert tussen mij als maker en het project.
Ik ben de oprichter en creatief directeur van het tijdschrift ‘NORK’ dat ik in 2017 begon. NORK wil gedurfde verhalen presenteren waarin de balans tussen tekst en illustraties centraal staat. Het laat hedendaagse verhalen, interviews en visuele verhalen zien.
Domantas Rutkauskas – De ‘Archi’ salontafel is geïnspireerd op opengewerkte bruggen en architectonische motieven. Het ontwerp bootst subtiel de structuur van een brug na. De gebogen vorm van de poten zorgt voor zowel esthetische als structurele stabiliteit. De opengewerkte elementen voegen lichtheid en distinctie toe aan de tafel.
Raminta Malijauskaitė – Derdejaars student grafisch ontwerp aan de kunstacademie van Vilnius. Ik experimenteer graag met levendige kleuren, allerlei technieken en visuele effecten. Ik ben gespecialiseerd in het maken van posters, visuele identiteiten en illustraties.
‘Savęs ieškau’ (zelf zoeken) is een educatief bordspel dat draait om ontdekken, leren en contact maken met mensen om je heen.
Ainė Barbora Rutkutė – Een authentiek leven leiden en deze planeet een beetje beter achterlaten dan ik hem gevonden heb, zowel in mijn persoonlijke als professionele leven, is wat ik zoek.
‘Hope Pavilion’ is een ruimte gewijd aan meditatie, waar mensen kunnen vertragen en in contact kunnen komen met hun innerlijke zelf.
Viltė Paulauskaitė – Tweedejaars student productontwerp aan de kunstacademie van Vilnius. Ik wil objecten creëren die esthetisch en functioneel zijn. Ik houd van een minimalistische en compositiegerichte stijl en ik verwerk vaak geometrische vormen in mijn werk.
De ‘Reflectra’ spiegel bestaat uit een driehoekige standaard van plaatstaal waarop twee magnetische, verplaatsbare spiegels zijn bevestigd.
Nida Art Colony: A Space for Deep Immersion
Voor degenen die geïnspireerd zijn om in onze voetsporen te treden, biedt Nida Art Colony mogelijkheden voor langere residenties – kunstenaars en ontwerpers krijgen zo de kans om zich volledig onder te dompelen in deze unieke omgeving. Houd hun oproepen in de gaten of bekijk de mogelijkheden voor een kort verblijf. Volg ze op Instagram: @nidaartcolony.
Mijn bezoek werd mogelijk gemaakt met steun van het Erasmusprogramma van de EU voor reis- en verblijfskosten.
