TextielMuseum laat bezoekers dwalen door de wereld achter Hella Jongerius’ iconische textielontwerpen.
Sinds 31 oktober is de tentoonstelling Hella Jongerius – Slimme handen te zien in het TextielMuseum in Tilburg. Een enorme kruisvormige kast vormt het centrale ruimtelijke gebaar van de tentoonstelling en loopt dwars door de expositieruimte heen. Met zijn uitgesproken kleuren, grote volumes en doorgangen verdeelt het ontwerp de ruimte in verschillende thematische werelden en trekt het bezoekers letterlijk Jongerius’ ontwerppraktijk in.
Tussen tientallen deels geopende archiefdozen, materiaalproeven en gerealiseerde werken wordt zichtbaar hoe zij denkt, experimenteert en uiteindelijk tot een ontwerp komt. Zo laat Slimme handen zien wat normaal achter het werk van een van de meest invloedrijke Nederlandse ontwerpers verborgen blijft.
De tentoonstelling is samengesteld rond de royale schenking van Hella Jongerius’ textiele ontwerparchief aan het TextielMuseum. Het textiele archief omvat ruim 4.000 schetsen, modellen en materiaalstalen, verzameld gedurende haar meer dan dertigjarige carrière. In Slimme handen wordt een selectie uit dit omvangrijke archief getoond in relatie tot de bijzondere objecten die uit dat onderzoek zijn voortgekomen: interieurstoffen, meubels, textiele objecten en installaties die zich kenmerken door een rijk gevoel voor kleur, materialiteit en texturen.
In het ontwerpbrein van Hella Jongerius
In de tentoonstelling gaan vele archiefdozen open: als bezoeker ontdek je schetsen, textiele stalen en prototypes van dichtbij en stap je als het ware het ontwerpbrein van Hella Jongerius binnen. Je ziet welke keuzes zij tijdens haar ontwerpproces maakt, van opdrachten voor de industrie tot vrij werk. Zo zijn onder meer stoffen voor Maharam te zien naast de bijbehorende weefstalen, textielstalen voor de World Business Class-interieurs van KLM, voorstudies voor textiele installaties en experimenten rond kleur en driedimensionaal weven. De combinatie van onderzoeksmateriaal en gerealiseerd werk maakt zichtbaar hoe ideeën, materialen en technieken door verschillende periodes van Jongerius’ werk met elkaar verbonden zijn.
Visuele verleiding
De ruimtelijke enscenering van Studio Harm Rensink en Brigitte Coremans geeft Jongerius’ ontwerpproces en textiele projecten een podium, vol kleur en ruimtelijke verrassingen. Werk uit verschillende periodes wordt met elkaar verbonden aan de hand van vier thema’s: dynamisch archief, kleur, ambacht en industrie en driedimensionaal textiel.
Filmmaker en fotograaf Roel van Tour brengt in drie poëtische films het textielarchief, Jongerius’ manier van werken en het werk van een nieuwe generatie ontwerpers in beeld. Samen vormen de films een visuele zoektocht naar Jongerius’ ontwerppraktijk: hoe zij werkt, alleen én samen met vele anderen.
Een archief dat springlevend is
Met de overdracht aan het TextielMuseum krijgt het textielarchief een nieuwe functie. Waar Jongerius er zelf jarenlang uit putte voor nieuwe onderzoeken en ontwerpen, kan het nu ook vanuit andere perspectieven worden bestudeerd. Voor Jongerius betekent de overdracht dan ook niet dat het archief een afgesloten hoofdstuk wordt.
“Vaak gaat het om het archief van iemand die er niet meer is. Ik ben springlevend.” – Hella Jongerius
Juist die gedachte vormt een rode draad door Slimme handen. Het archief nodigt uit om terug te kijken, maar biedt tegelijkertijd ruimte voor nieuwe interpretaties, onderzoeken en ideeën. Jongerius zelf omschrijft de overdracht naar een museum als een manier om het archief in een ‘actieve modus’ te brengen, zodat anderen het kunnen bestuderen en het kan blijven doorleven.
Het archief blijft toegankelijk
Ook buiten de tentoonstelling blijft een deel van Jongerius’ textielarchief toegankelijk. In de bibliotheek van het TextielMuseum kunnen bezoekers tijdens een wekelijkse show & tell kennismaken met het archief, terwijl onderzoekers op afspraak materiaal kunnen raadplegen via het Depot on Demand. Deze pilot loopt vooruit op de plannen voor een groter Depot on Demand na de toekomstige verbouwing van het museum.
Hella Jongerius – Smart hands
TextielMuseum, Tilburg
31 oktober 2026 – 4 april 2027
textielmuseum.nl
Fotografie: Josefina Eikenaar
