Tijdreizen in interactieve 3D-kunstinstallatie
Honey I’m Home is de titel van een interactieve kunst- en geluidsinstallatie waarin je kunt tijdreizen. Zodra je het huis betreedt en met een koptelefoon op en door de ruimte beweegt, word je op verschillende plekken geconfronteerd met flarden van gesprekken, uitspraken en geluidsfragmenten uit voorbije levens van mensen die deze ruimte ooit bewoonden.
Tijd als concept intrigeert fotograaf, art director en kunstenaar YANi mateloos. “Ik heb een eeuwige fascinatie voor plekken waar je voelt dat er iets is gebeurd, die je een goed of juist unheimisch gevoel kunnen geven. Ik besef me dat onder je voeten de tijd ligt opgestapeld. Waar jij nu op een stoel zit, zat tachtig jaar geleden een man met een verband om zijn arm, omdat hij zich met zijn zeis had verwond en 125 jaar geleden zat daar iemand die zich op dat moment juist enorm gelukkig voelde”, zegt hij. Het blootleggen van deze tijdsflarden is vergelijkbaar met een geoloog die fragmenten uit diepe aardlagen opgraaft en reconstrueert.
Anderhalf jaar lang werkten YANi en production designer en art director Roland Mylanus aan het realiseren van de installatie. Ze schetsten, zaagden, bouwden en legden een ingewikkelde puzzel om de interface zodanig te programmeren dat het gebruiksvriendelijk en toepasbaar was in de kunstinstallatie. Vier geplaatste sensoren registreren exact waar de bezoeker zich in de installatie bevindt en selecteert de juiste fragmenten, waar onder andere de bekende theater- en filmschrijver Don Duyns aan heeft meegeschreven.
Geluidsflarden
Zo is in de verte muziek te horen, gestommel op de trap of het tikken van een typemachine. Uit de douche stijgen seksgeluiden op, een vaste telefoonlijn rinkelt, een stem fluistert in je oor en de wind waait. Rondlopend door de kamer doen bezoekers ook gekke vondsten, ze horen grappige uitspraken en kwinkslagen over het interieur en de mensen die hier ooit hun levens hebben geleefd. De plek die door de tijd is verbonden met objecten in de kamer, maken de bezoeker extra bewust. Tegelijkertijd nodigen de fragmenten uit om gebruik te maken van onze fantasie en de onvolledige geschiedenissen verder in te vullen. Zo laten we de voorbije tijd samenvloeien met verhalen in het hier en nu.
De vloer van de woonkamer en badkamer van het huis zijn samengesteld uit losmaakbare pallets die je ook als tijdvlakken kunt beschouwen, waarop het tijdloze interieur door de tijd wordt doorklieft. Zelfs de schilderijenlijsten zijn doorsneden omdat er in de loop van de tijd dwars door de lijst aanpassingen aan het interieur zijn gedaan. Het hele huis is letterlijk in een cremekleurig gegipste en gelakte laag ingepakt – van de immense cactus tot het douchegordijn.
Gemummificeerde tijd
De monochrome kleur en het materiaal vormen een metafoor voor de tijd die stil lijkt te hebben gestaan. Een bevroren, gemummuficeerde tijd. Het roept associaties op met de versteende stad Pompei en Egyptische mummificatie. Qua sfeer aan Edward Kienholz’s kunstwerk The Beanery of films van David Lynch, waarin je ondanks de ogenschijnlijk vreedzame en veilige suburbs met hun onberispelijke huizen, gazons en sproeiers, toch het gevoel bekruipt dat er iets onheilspellends dreigt te gebeuren. Of is gebeurd. Die gelaagdheid is de drijvende kracht achter ‘Honey I’m Home’.
De installatie draagt ook een persoonlijk verhaal. Dankzij een genereuze gift van een neef van YANi, kon het omvangrijke project worden gerealiseerd. Hij leeft voort in een stemfragment én via een stapel boeken in de kast: zes titels die, volgens hem, de wereld kunnen redden.
‘Honey I’m home’ is te bezoeken op afspraak
t/m zondag 22 juni – Schram Studio’s, Grasweg 52, Amsterdam-Noord
7 t/m 20 juli – Overdiemerweg 38 C, Diemen
Bel YANi: 06 54251808 of stuur een email: yani@yanipictures.com
Tekst: Viveka van de Vliet
