Kanaalpark is een park-in-ontwikkeling precies op de grens van twee tot Dijk & Waard samengevoegde gemeenten, Broek op Langedijk en Heerhugowaard. Het strekt zich uit van noordoost tot zuidwest langs een kilometers lang gedeelte van het Alkmaars kanaal. Er was behoefte aan een aantal herkenningspunten om het gebied te markeren, én een visuele taal die op verschillende manieren toegepast zou kunnen worden om het gebied een identiteit te geven.
In het proces om die taal te ontwerpen waaruit ontmoetingspunten en dragers van identiteit kunnen ontstaan, vond grafisch ontwerper Richard Niessen inspiratie in de wereld van de communicatie-op-afstand – van spoorwegseinen tot optische telegrafen en van maritieme bakens tot verkeersmarkeringen – manieren om in het landschap over een afstand verbinding te maken met de ander.
In combinatie met de specifieke beeldtaal uit de omgeving van Dijk & Waard (dakpannentypografie, boerenhekwerken en de constructie van houten bruggen), de rasters van het landschap (polder en eilandenrijk) en de metaforische structuur van de samengeweven gemeentes (horizontale en verticale kruisende lijnen), ontstond er een amalgaam van betekenissen rondom een hele simpele vorm.
De basis van de identiteit is het grid van lijnen, waarbij de kruispunten de matrix vormen van een speciaal, in samenwerking met Edgar Walthert ontworpen, variabel font. Dit raster is flexibel: het kan bijvoorbeeld gegoten worden in drie basisvormen — vierkant, cirkel of driehoek — die als terugkerend motief door heel Kanaalpark verschijnen.
Deze taal wordt op verschillende manieren toegepast. Allereerst in de drie grote ‘bakens’ langs het kanaal: bakens zijn al eeuwenlang opvallende herkenningspunten in het landschap en bestaan traditioneel uit vier schuine palen met daarop een houten schild. In het baken worden de horizontale en verticale lijnen van het grid gevormd door balken, waarbij op de kruispunten de vormen van de letters K en P (van Kanaalpark) verschijnen — leesbaar aan zowel de voor- als de achterkant. Elk baken draagt twee schilden, boven elkaar geplaatst: het bovenste toont de K, het onderste de P, en per baken wisselt de combinatie van vormen (driehoek, vierkant of cirkel) waarin die letters verschijnen. Ook de kleur van de schilden wisselt tussen zwart en wit, waardoor er langs het kanaal een doorlopende reeks ontstaat die zowel varieert als herkenbaar blijft.
Maar ook de seinen op het fietspad zijn een speelse en functionele toepassing van de visuele taal. Wegmarkeringen bestaan meestal uit lijnen op het wegdek met een eenduidige betekenis, maar in Kanaalpark krijgen ze meerdere functies: de ‘seinen’, opgebouwd uit driehoeken, cirkels en vierkanten, waarschuwen fietsers en wandelaars voor kruisende of invoegende voorbijgangers, dienen als herkenningspunten en maken hen vertrouwd met de beeldtaal van Kanaalpark. Wie het pad van begin tot eind aflegt, ontdekt in beide richtingen de letters van ‘Kanaalpark’ in de afwisseling van deze vormen.
De bakens en de seinen markeren het gebied en rijgen het uitgestrekte Kanaalpark aaneen: ze geven het een richting en een eigen identiteit.
