Het Stedelijk presenteert van 14 mei t/m 18 oktober 2026 het eerste grote museale overzicht van Kho Liang Ie, die met zijn ontwerpen voor meubels en interieurs van de jaren 50 tot mid jaren 70 van de vorige eeuw een centrale positie innam binnen de Nederlandse vormgeving. Met zijn poëtische benadering en bijzondere materiaalkeuze gaf hij een speelse touch aan het strakke modernisme. Ook omringde hij zich met een groot internationaal netwerk en introduceerde hij nieuwe ontwerpers in Nederland.
Hoewel de naam Kho Liang Ie nu misschien niet bij iedereen bekend is, werd hij in de jaren zestig en zeventig algemeen beschouwd als een van de beste Nederlandse ontwerpers en ondervond hij ook waardering in het buitenland. Zijn werk voor onder meer Artifort en Mosa bezorgde hem internationale bekendheid. Tot 2002 was er zelfs een prestigieuze Nederlandse designprijs naar hem genoemd. Maar ook wie hem niet kent, is ongetwijfeld met zijn ontwerpen in aanraking gekomen, bijvoorbeeld op Schiphol of via zijn meubels in de op dit moment weer zo geliefde ‘mid-century modern’-stijl.
Vroeg succes
Als Kho Liang Ie in 1975 op 47-jarige leeftijd overlijdt, laat hij een indrukwekkend oeuvre na van onder andere meubels, interieurs en grafische vormgeving. Hij wordt geboren in 1927 in Magelang, Indonesië, het land waar de van oorsprong Chinese familie Kho al generaties woont. In 1949 verhuist hij naar Nederland en studeert interieurarchitectuur aan de voorloper van de Rietveld Academie. Als student heeft hij al succes: zijn ontwerp voor een drankenkastje wordt gepubliceerd in gerenommeerde tijdschrift Goed Wonen en zijn afstudeeropdracht voor de inrichting van een jeugdherberg wordt daadwerkelijk uitgevoerd.
Na zijn studie werkt Kho als adviseur en tentoonstellingsmaker bij de stichting Goed Wonen en is hij betrokken bij het gelijknamige tijdschrift. Van 1956 tot 1959 ontwerpt hij samen met Wim Crouwel tentoonstellingen, stands voor bedrijven en affiches. Het levert hen verschillende publicaties in het internationaal gezaghebbende blad Domus op. Kho ontwerpt ook al veel meubels in die periode. In 1957 wint hij (samen met Wim Crouwel) een belangrijke meubelprijsvraag in Cantù, Italië – waar zes metalen meubelstukken ook worden uitgevoerd en tentoongesteld.
Van Artifort tot Mosa, CAR en Bruynzeel
Kho Liang Ie gaat voor verschillende gerenommeerde bedrijven werken, waaronder Bruynzeel, Mosa (dat zijn wandtegels weer in productie heeft genomen), en voor de meubelproducenten CAR en Artifort. Met die laatste zal hij langdurig samenwerken. Naast de meubels die hij voor Artifort ontwerpt (waarvan een deel nog altijd of opnieuw geproduceerd wordt), is hij ook ‘esthetisch adviseur’ voor alle producten en manifestaties van het merk – een bijzondere stap destijds. Ook introduceert hij er buitenlandse ontwerpers, zoals Pierre Paulin en Geoffrey Harcourt. Dit alles draagt niet alleen bij aan het grote (inter)nationale succes van Artifort, het brengt ook een internationaal netwerk naar Nederland.
Met zijn visionaire blik levert Kho een bijdrage aan de ontwikkeling van toen moderne concepten zoals kantoortuinen, interieurs voor eenpersoonshuishoudens en, samen met Geoffrey Harcourt, een flexibele en modulaire inrichting voor kleinbehuisden. De grote rolluikkasten van het KTS-systeem, geïnspireerd op de enorme rieten hutkoffers die in Azië werden gebruikt om huisraad in te vervoeren, bevatten een bed, tafel, sfeerverlichting en opbergruimte – ideaal voor wie klein woont en/of vaak verhuist. Hoewel destijds alleen als prototypes uitgevoerd, zijn deze ideeën nog altijd actueel.
Schiphol
Zijn indrukwekkende staat van dienst leidt in 1963 tot een grote opdracht: de inrichting van het nieuwe gebouw van luchthaven Schiphol, dat vier jaar later wordt geopend. Vanuit het inzicht dat mensen nerveus zijn als ze reizen, ontwerpt Kho een drempelloze toegang voor een vloeiende entree, met, om de reiziger te kalmeren, en eikenhout in de leuningen van balustrades, zodat men contact heeft met een warm en natuurlijk materiaal. Het subtiele kleurenpalet leidt de reiziger niet af, terwijl de kenmerkende gele borden met bewegwijzering juist wel moeten opvallen.
Ingeborg de Roode, conservator industriële vormgeving: “Kho betrok voor de bewegwijzering grafisch vormgever Benno Wissing van het toen net opgerichte ontwerpbureau Total Design erbij. De bekende strakke pijl van Schiphol is echter door Kho zelf of onder zijn verantwoordelijkheid op zijn bureau getekend en hij bemoeide zich intensief met de uitwerking van de bewegwijzering. Zijn naam moet dus zeker naast die van Wissing worden genoemd. Samen creëerden zij een ontwerp dat een grote internationale uitstraling had en in varianten ook in het buitenland is toegepast.”
Kho’s ontwerp voor Schiphol oogst internationale waardering. Veel van de inrichting is inmiddels verdwenen, maar het kenmerkende lamellenplafond van de pieren en de rvs-wandbekleding tussen Schiphol Plaza en de vertrek- en aankomsthal zijn nog altijd aanwezig.
Internationale blik en netwerk
Met zijn Chinees/Indonesische afkomst en internationale blik vermengt Kho Liang Ie moeiteloos Aziatische, Deense, Italiaanse en Amerikaanse invloeden in zijn ontwerpen. Hij zet zich in voor de professionalisering van het vakgebied; hij is docent, bestuurslid van verschillende vakverenigingen, initieert tentoonstellingen en congressen en schrijft lange tijd voor Domus. Ook werkt hij samen met grote ontwerpers als Wim Crouwel en Gerrit Rietveld, en kunstenaars als Carel Visser, Corneille, Shinkichi Tajiri en Sheila Hicks. Tot zijn netwerk behoren onder meer Benno Premsela, Friso Kramer, Klaas Gubbels, Pearl Perlmutter, Ettore Sottsass, Lisa Licitra Ponti en Kenji Ekuan.
In 1974 zou hij samen met de Britse architect Norman Foster, die onder de indruk was van Kho’s werk voor Schiphol, beginnen aan een grote opdracht: het interieur van het Sainsbury Centre van de East Anglia University in Norwich, Verenigd Koninkrijk. Het mocht niet zo zijn – Kho wordt ziek en overlijdt een jaar later. Foster schrijft in de catalogus dat Kho’s werk zo inspirerend was, dat hij hoopt dat zijn interieurontwerp in de geest is van wat Kho zou hebben gemaakt.
Tentoonstelling
Kho Liang Ie – Mid-Century Modernist is het eerste grote overzicht van de ontwerper in meer dan vijftig jaar. In een ruimtelijk ontwerp van Strijkers Studio (Eline Strijkers) komen via meer dan 200 objecten en veel beeldmateriaal alle aspecten van het oeuvre van Kho Liang Ie aan bod, met ook de presentatie van een deel van het interieur van Schiphol, een stand voor Artifort en een reconstructie van een onderdeel van zijn tentoonstelling in het Stedelijk in 1971. Daarnaast is er aandacht voor zijn samenwerking met bekende ontwerpers en kunstenaars, zoals Pierre Paulin, Geoffrey Harcourt en Sheila Hicks. Ook zijn internationale netwerk en zijn mede daaruit voortvloeiende kunstcollectie komen aan bod, met werk van onder meer Ettore Sottsass en Niki de Saint Phalle.
Publicatie
De catalogus bij de tentoonstelling is de eerste monografische publicatie sinds het boek van Ineke van Ginneken uit 1986, met voor het eerst ook afbeeldingen in kleur, waardoor duidelijk wordt dat dit een belangrijk element in het werk van Kho Liang Ie was. In de tentoonstelling en boek wordt aandacht besteed aan de waarde die gebruikers nog altijd aan zijn werk hechten, met een fotoserie bij mensen thuis. Met teksten van Rein Wolfs, Ingeborg de Roode, Jason Falkenburg, Marieke Berkers, Norman Foster en Eng Bo Kho. Uitgave Jap Sam Books, ontworpen door Beukers Scholma.
Kho Liang Ie – Mid-Century Modernist
Stedelijk Museum Amsterdam
14 mei – 18 oktober 2026
stedelijk.nl
Fotografie: Peter Tijhuis
