Verslag door Branko Popovic
Bij de opleiding Scenografie & Kostuumontwerp van de Toneelacademie Maastricht draait het niet om één specialisme, maar om de volle breedte van theatervormgeving.
Dit jaar studeerden vier bijzondere studenten af. Hun werk was tijdens Festival Gemaakt te zien bij Bureau Europa in drie delen: een gezamenlijke ontwerpopgave voor het stuk Cabaret, een vrij autonoom installatiewerk gebaseerd op hun essay, en een praktijkproject naar eigen keuze. Samen geven de drie onderdelen een volledig beeld van wie deze makers zijn en waar hun artistieke hart ligt.
De gezamenlijke opdracht: Cabaret
Alle vier studenten kregen de opdracht een volledige scenografische en/of kostuumvisie te ontwikkelen voor Cabaret, een stuk dat niet alleen inhoudelijk maar ook visueel grote ambities vraagt. De ontwerpen zijn te zien via toneelacademie.nl en tonen hoe vier verschillende makers hetzelfde uitgangspunt radicaal anders benaderen.
Manon Verniers plaatst het publiek letterlijk tussen de KitKat Boys and Girls, wat begint als een gezellig feest onthult zich al snel als iets veel minder onschuldigs. Met een strak decor, lichtspektakel en live camerabeelden wordt de sfeer voortdurend aangescherpt. Haar kostuums putten uit verschillende tijdsperiodes: een bewuste keuze om te tonen dat dit verhaal van alle tijden is.
Marte Morel brengt Cabaret naar het hier en nu. De Kit Kat Club is bij haar armzalig maar jolig, een vrijplaats voor mensen die nergens anders terechtkunnen. Via fotografie en getekende ontwerpen laat ze kostuums in elkaar vloeien, met hints naar de jaren twintig en het heden. Cabaret is voor Marte geen historisch verhaal. Het is een verhaal van nu.
Ine Roeder vertrekt vanuit een urgente vraag: wat doe je in een noodsituatie? Ze verbindt speelvloer en publiek in een spiraal, zodat de twee letterlijk in elkaar vloeien, we zitten allemaal in hetzelfde schuitje. Het escapisme van de Kit Kat Club vertaalt ze naar het circus: glitter, gekte en clowneske kostuums die onder de voeten van het publiek een andere wereld doen ontstaan.
Jonna Ave Mulder neemt je mee op een reis naar het Berlijn van de jaren dertig, een wereld tussen fotoalbum en tijdmachine, vol rook, showlicht en trapeze. Een plek die verleidt, opslokt en vasthoudt. Ontsnappen is geen optie.
De installaties
Naast de gezamenlijke opgave maakte elke student een autonoom installatiewerk, voortkomend uit het essay. In deze werken is de eigenheid van elke maker het sterkst zichtbaar.
‘Patrick’ van Marte Morel is een kortfilm verwerkt in een installatie, voortkomend uit haar essay Wij zijn allen Ophelia. Geïnspireerd door regisseur Sofia Coppola toont Morel een dromerige, eenzame wereld waarin een jonge vrouw zich verhoudt tot een hoofd genaamd Patrick, haar eigen versie van Wilson uit de film Cast Away. Het werk is herkenbaar, poëtisch en kijkt met een zachte blik naar het leven van jonge vrouwen.
‘Met dank aan alle dingen’ van Manon Verniers is een installatie die objecten een stem geeft en het menselijke middelpunt voorzichtig naar de rand verschuift. Verniers onderzoekt hoe een object op scène bewonderbaar kan worden zonder het te vermenselijken, hoeveel ruimte geef je aan het ding zelf, en hoeveel aan je eigen verbeelding? Het werk is tegelijkertijd speels en filosofisch, en toont haar vermogen om een wereld te scheppen die tussen ons en de dingen in bestaat.
‘Door een knuffel’ van Ine Roeder vertrekt vanuit een intiem en lichamelijk gegeven: haar aversie tegen aanraking van de rug. In scherpe, humorvolle tekst beschrijft ze hoe haar ruggengraat reageert als een kruising tussen draak en beschermengel. Het werk is persoonlijk en universeel tegelijk, herkenbaar voor iedereen die weet hoe het voelt als het lichaam een eigen mening heeft.
‘0 Void’ van Jonna Ave Mulder is een onderzoek naar de menselijke ervaring van ruimte. Via een kijkdoos met blokken en figuren nodigt ze de bezoeker uit om ruimtelijkheid opnieuw te voelen en te ontdekken. Oervormen, rituelen uit het badhuis, liminale ruimtes en het ei als archetype komen samen in een mini-universum dat zowel vertrouwd als vreemd aanvoelt.
De studenten van de Class of 2026
Marte Morel studeert af als kostuumontwerper met een kleurrijke, speelse en authentieke signatuur. Haar stijl is realistisch, met een ironische knipoog naar archetypes en politieke thema’s. Ze weet acteurs te stileren met gevoel voor proporties en daagt haar publiek geregeld uit, of het nu om blote huid gaat of een kostuum dat je buiten het theater zelden ziet.
Jonna Ave Mulder is autonoom kunstenaar en scenograaf, gevormd door Zwitserse bergen, Groningse velden en twee architectenouders. Ze maakt vanuit de overtuiging dat mensen ruimtewezens zijn, op zoek naar geborgenheid. Met monumentale werken probeert ze de kijker te troosten en te verwonderen.
Ine Roeder is scenograaf, lichtontwerper en technieker. Ze studeerde podiumtechnieken aan het RITCS in Brussel en volgde een deel van haar studie aan de theaterfaculteit van de Academy for Performative Arts in Praag. Ze werkte als technieker en lichtontwerper voor makers als Ika Schwander en Judith Engelen, en haar lichtontwerp voor Swan Songs werd in 2025 door een lid van Etcetera uitgeroepen tot lichtontwerp van het jaar. In 2026 werd ze genomineerd voor het Harry Wich Stipendium. In haar werk combineert ze licht, geluid, decorontwerp en techniek om ervaringen te scheppen op het snijvlak van realisme en abstractie.
Manon Verniers is theatermaker, scenograaf en kostuumontwerper. Ze creëert absurdistische werelden waarin hybride figuren tussen mens en object mogen bestaan, primaire kleuren ontpopt tot levende taferelen en de black box transformeert in een speeltuin. Ze studeerde interieurvormgeving aan LUCA School of Arts in Brussel, volgde daarna een opleiding meubelmaker aan Syntra Brussel en studeerde in 2026 af aan de Toneelacademie Maastricht. Humor als radicaal verzet, het collectieve maken en multidisciplinaire samenwerking zijn de pijlers van haar praktijk.
Meer informatie over de studenten en hun portfolio’s: toneelacademie.nl
Toneelacademie Maastricht
De Scenografie & Kostuumontwerp opleiding van de Toneelacademie Maastricht onderscheidt zich van alle vergelijkbare opleidingen in Nederland, België en Duitsland door haar internationale focus, de schaal van de producties waaraan studenten werken, en de unieke mogelijkheid om tegelijkertijd te specialiseren in zowel scenografie als kostuumontwerp. Studenten bouwen gedurende hun studie actief mee aan een internationaal netwerk, via Erasmusuitwisselingen, stages bij gerenommeerde theaterhuizen en les van internationale gastdocenten.
Fotografie: Branko Popovic
