Dertig jaar artistiek meesterschap komt samen in de solotentoonstelling ‘Presence in Process – 30 Years of Art and Craft at Studio Claudy Jongstra’ in het Cuypershuis in Roermond. Nooit eerder getoonde studies, kleine experimentele werken en unica uit Jongstra’s archief blijven een belangrijke inspiratiebron voor de internationaal gerenommeerde kunstenaar en activist. Afstudeerstukken, de iconische jurk voor Viktor & Rolf, de gezamenlijke projecten met kunstenaar Marc Mulders en LOADS Collection, de monumentale wandkleden en nieuw werk dat speciaal voor deze tentoonstelling is gemaakt, geven samen een gelaagd en veelzijdig beeld van haar oeuvre.
In de voormalige kunstwerkplaatsen van ontwerper en architect Pierre Cuypers in het Cuypershuis in Roermond, de stad waar haar wortels liggen, maakt Claudy Jongstra haar missie, keuzes en de ontwikkeling in haar werk zichtbaar. De nadruk ligt op niet eerder getoonde materiaalproeven en experimenten, kleurkaarten en schetsen. Onderzoek naar eeuwenoude textieltechnieken zoals ajour en guipure, evenals het gebruik van natuurlijke materialen en pigmenten en experimenten met tactiliteit en textuur, weerspiegelen haar voortdurende zoektocht.
Jongstra’s nieuwsgierigheid naar de vele mogelijkheden van het materiaal wol, innovatieve technieken en natuurlijke kleuren komen samen in haar creatieve visie. Elke onderzoeksfase leidt tot een nieuwe artistieke ontwikkeling en een verdieping in haar werk. De stappen die Jongstra tijdens die reis zet en de verrassende zijwegen die ze inslaat, resulteren in internationaal geprezen indrukwekkende wolgevilte kunstwerken en installaties. Twee hoogtepunten uit haar veelzijdige oeuvre: ‘Guernica de la Ecología’ en ‘Tangible Transformation I’, zullen in het Cuypershuis te zien zijn.
Bloeiende duurzame textielkunst
De liefde voor textiel – met name de passie voor wol – is de rode draad in het werk van Claudy Jongstra. Roermond was ooit een bloeiende textielstad, waar het gebruik van wol en de teelt van de verfplant wede floreerden. Pierre Cuypers vervaardigde textiel voor kerkelijk gebruik, Claudy Jongstra begon haar carrière met theaterkostuums en recentelijk zette ze samen met haar zoon Jesk LOADS Collection op. Een label voor biodynamisch mode- en interieurtextiel als kritisch antwoord op de hedendaagse fast-fashionindustrie.
De kracht en schoonheid van de natuur vormen het fundament van Jongstra’s werk. Vanuit haar biodynamische boerderij en studio in Friesland, werkt ze in volledige harmonie met haar omgeving. De kunstenaar gebruikt wol van Drentse heideschapen en past eeuwenoude technieken toe zoals vilten, kaarden, spinnen en weven. Dankzij jarenlang onderzoek en experimenteren wist de kunstenaar deze technieken te vertalen naar hedendaagse toepassingen in haar duurzame kunstwerken. Ook richt ze zich op de(her)ontdekking en ontwikkeling van historische verfrecepten met planten als wouw, wede en meekrap, waarmee zij haar iconische kleurenpallet creëert. De verfplanten komen uit de eigen botanische tuin, waar partner Claudia Busson haar ervaring en expertise inzet bij het telen van deze eeuwenoude gewassen. Hierbij staat de samenwerking binnen de lokale gemeenschap centraal, zowel in de studio, op de boerderij, als in samenwerking met biodynamische boeren in het buitenland. Zo vernieuwt Claudy Jongstra eeuwenoude ambachtelijke kennis en technieken en toont zij hoe kunst en ecologie onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden.
Jongstra’s activistische boodschap is diep verweven in haar kunstwerken. Zo waarschuwt ‘Guernica de la Ecología’ voor het verlies van biodiversiteit en daarmee van kleur uit onze wereld, terwijl de serie ‘Tangible Transformations’ juist een hoopvolle toekomst verbeeldt, waarin levendige tinten getuigen van een meer liefdevolle omgang met onze planeet.
Kennis en ambacht nieuw leven inblazen
Dat ‘Presence in Process’ in de voormalige kunstwerkplaatsen van Pierre Cuypers te zien is, is niet zonder betekenis. Er zijn duidelijk overeenkomsten tussen de manier waarop Cuypers als architect, materialenonderzoeker, ontwerper en kunstenaar oude ambachten en technieken herintroduceerde en de samenwerking met ambachtslieden stimuleerde en de uitgangspunten in de werkwijze en missie van Claudy Jongstra. Zij blaast bijna verloren ambachten op een hedendaagse wijze nieuw leven in en zet zich in voor het behoud en de overdracht van kennis. Net als destijds in de ateliers van Cuypers, werkt Studio Claudy Jongstra nauw samen met kennis- en onderwijsinstellingen, maar ook met kunstenaars, boeren, wetenschappers en tuiniers.
Beiden delen een duurzame visie op een maatschappelijk relevant vraagstuk: een alternatieve toekomst gericht op een betere wereld als essentieel onderdeel van de kunstcreatie. Rondom de expositie is een tuin aangelegd met inheemse verf- en medicinale planten, geïnspireerd op middeleeuwse kloostertuinen en is een aanvullend programma ontwikkeld met workshops, lezingen en debatten. Zo groeit de tentoonstelling uit tot een permanente, levendige plek waar kunst, natuur, ambacht en gemeenschap samenkomen en die inspireert tot een hernieuwde respectvolle omgang met onze aarde – een boodschap die stevig is geworteld in Jongstra’s missie, oeuvre en werkwijze.
Tekst: Viveka van de Vliet
Fotografie: Maartje van Berkel
