Anne Stienstra (1943 – 2026)
Het wordt een stuk stiller in Amsterdam nu ook Anne Stienstra er definitief verdwenen is. Hij was al wat kalmer geworden in de afgelopen jaren, begrijp ik, al had ik hem in geen jaren gezien, enkel op afstand kort contact gehad toen ik in de VS woonde. Ik herinner me Anne als een altijd levendige, bijna boomlange Fries die zijn Datsun 240 Z over Hollands wegen stuurde alsof hij op Zandvoort reed, maar op het Rembrandtplein gas minderde omdat hij wel wilde zien welke dames er op het terras zaten. Tussen vermaak door was hij een luchtige grafisch vormgever, niet een van de manisch gemotiveerden in het vak, maar gedegen en vaak plezierig werk afleverend, net op tijd voordat de deadline overschreden werd. Een van zijn ontwerpen is helaas intussen bij het afval gezet, het logo dat het eigen gezicht van het jonge D’66 hielp versterken en dat blijkbaar moest verdwijnen voor iets A.I.-erigs, dat inderdaad beter past bij de partij van vandaag, onder Jetten.
Ik leerde Anne kennen in 1971, toen hij door Wim Crouwel uit Groningen werd gehaald waar hij aan Minerva opgeleid was en de invloeden van het naoorlogse modernisme niet kon ontlopen. In Amsterdam voelde Anne zich thuis, bij Total Design kon hij “jonge wilde” zijn met de anderen die in de vroeg jaren ’70 aan de Herengracht “huishielden”. Hij raakte sterk bevriend met Hartmut Kowalke, van wiens talent Crouwel eveneens de ontdekker was, en die, filosofischer en esthetisch gevoeliger van aard was dan de helder en direct, ook wel commerciëler ontwerpende Anne Stienstra. Die twee hielden elkaar lange tijd in evenwicht, vulden elkaar aan zowel in de beoefening van het vak als in het, soms losbandig, leven. Samen trokken ze per auto van de oostkust naar de westkust van de VS.
Anne werkte meer dan een jaar bij GK in Tokyo in de tijd dat Japan wilde leren wat Europese cultuur en ook Dutch Design was. Het blindelings gezagsgetrouw volgen van wat er van hem, vaak in vage bewoordingen, gevraagd werd ging tegen zijn aard in – hij heeft nooit kunnen begrijpen waarom zijn Japanse collega’s de nacht aan de tekentafel doorbrachten omdat ze “er niet uitkwamen” en de opdracht hadden gekregen dóór te gaan tot de klus geklaard was. Hij bleef verbaasd verslag doen van een opdracht die in Kyoto aan opdrachtgevers gepresenteerd moest worden, met z’n allen in de trein erheen, veel buigingen, glimlachjes, sushi en sake, en dan zonder een woord van goed- of afkeuring of zelfs maar inhoudelijke discussie weer de trein in, terug naar Tokyo, waar nooit ook maar een woord meer gehoord werd over het project. Dat lag Anne niet.
Na hun jaren bij Total Design sloten Anne en Hartmut zich aan bij Benno Wissing en John Stegmeijer onder de naam Wissing Kowalke Stegmeijer Stienstra. Weer later waren die twee in 1983 mede-oprichters en partners bij het naam makende designbureau Concepts aan de Amsterdamse Kromboomssloot, samen met Will de l’Ecluse, Hans Bockting, Floor Kamphorst, Marcel Vroom en ondergetekende.
Dat waren nog eens tijden …
Ton Haak
.
Opdrachtgevers van Anne Stienstra: o.a. The Society Shop, Martinair, Noordelijk Filharmonisch Orkest, De Ster Disposables, D66, Martinihal, Brocacef, Artis Zoo, Akzo Nobel, Friesch Groningsche Hypotheekbank, Oger, Vendex International, Yamaha Europa, Interpharm, Hagemeijer.
